Khuynh gia bại sản vì giấc mơ ô tô Việt

Ông Bùi Ngọc Huyên, Chủ tịch HÐQT Công ty Vinaxuki bên cạnh chiếc xe ô tô con mang tên Duyên dáng Việt Nam mà ông tâm huyết cả cuộc đời.

Ông Huyên nay phải bán hết nhà cửa, tá túc tại công ty. Cuối tháng 9 vừa qua, lá thư “cầu cứu” gửi tới Thủ tướng và các cơ quan chức năng của ông già 74 tuổi Bùi Ngọc Huyên khiến không ít người cảm thấy xót xa.

Thời điểm giáp Tết năm 2014 là năm thật sự nổi bật với Công ty Vinaxuki khi Chủ tịch HÐQT Công ty, ông Bùi Ngọc Huyên liên tiếp xuất hiện trên báo chí không phải giới thiệu về các sản phẩm của công ty mà là gửi lời kêu cứu đến Thủ tướng. “Tiền thưởng Tết không có nhiều do rơi vào cảnh rất khó khăn. Chúng tôi đang phải chuyển hướng kinh doanh khác. Có quá nhiều việc phải lo, thậm chí chuyện lương thưởng cho công nhân hiện chưa nghĩ đến”, ông Huyên nói với PV Tiền Phong. Ðến cuối năm 2014, tổng số nợ của Vinaxuki lên tới hơn 1.600 tỷ đồng.

“Ðể có tiền trả nợ ngân hàng, tôi đã phải bán cả nhà do người cha trước khi qua đời di chúc để lại, nhà của tôi ở Láng Hạ được Bộ GTVT phân cho và cả căn nhà của con gái tôi, nhưng cũng không đủ”, ông Huyên cho hay. Từ một đại gia đúng nghĩa, ông Huyên giờ phải ở tạm trong nhà khách của công ty với đủ thứ máy móc xập xệ xuống cấp theo thời gian.

“Tôi sản xuất 40 loại xe, loại 40% nội địa hóa chỉ ở 1 – 2 model. Tôi đặt ra chương trình nội địa hóa theo cách mời kỹ sư Nhật thiết kế rồi chuyển giao, mời kỹ sư Thụy Điển hiện đại hóa xưởng lắp ráp… Doanh nghiệp Việt Nam đến thời điểm này thật sự cũng chưa nội địa hóa mạnh. Chỉ có tôi là “thằng dở hơi” mới nội địa hóa nhiều, mới đầu tư từ khâu thiết kế” Ông Bùi Ngọc Huyên, Chủ tịch HÐQT Công ty Vinaxuki

Trong bức “tâm thư”, ông Huyên cho biết, khó khăn lớn nhất dẫn đến dự án chế tạo xe ô tô con chết yểu chính là việc tháng 6/2010 khi Vinaxuki cơ bản xây dựng và lắp đặt xong các dây chuyền công nghệ và bắt đầu sản xuất thử thì khủng hoảng quay lại. Hàng nghìn ô tô làm ra bị ế,  giá xe giảm khiến việc thu hồi vốn giảm mạnh. Bước sang năm 2012, sau 20 năm hoạt động, lần đầu tiên công ty bị lỗ 45 tỷ đồng. Cùng đó, dù dự án đã đầu tư xong, các  mẫu xe đã xuất bán hoặc đang hiệu chỉnh, hoàn thiện thì ngân hàng đồng loạt cắt vốn lưu động.  

“Vinaxuki đã nghe lời ngân hàng bán cả nhà ở, vét từng đồng trả nợ lãi ngân hàng để mong được tái cơ cấu vốn lưu động. Ðây là thời điểm công ty không còn tiền để trả lương, mua nguyên liệu, các dây chuyền sản xuất, nên mọi thứ chững lại”, ông Huyên cho biết.

Những thiết bị và công nhân cuối cùng của Vinaxuki.

Tôi là “thằng dở hơi”…

Trước những khó khăn, một lần nữa ông chủ Vinaxuki khẩn thiết đề nghị Thủ tướng, Ngân hàng Nhà nước cho doanh nghiệp tái cơ cấu vốn theo cơ chế hợp lý và vay 200 tỷ vốn lưu động hoặc cùng đầu tư để các nhà máy vận hành trở lại; tìm đối tác bán cổ phần, thu hồi vốn trả VAMC và các ngân hàng. “Tôi chỉ mong họ cho mình vay vài trăm tỷ với lãi vay thương mại cũng được, chứ không cần lãi suất ưu đãi gì hết”, ông Huyên nói.

Trong cuộc trao đổi với PV Tiền Phong cuối năm 2015 và gần đây khi doanh nghiệp trong cảnh nợ chồng chất, công nhân nghỉ gần hết, dự án thì vẫn dang dở, ông Huyên thừa nhận mình là “thằng dở hơi” khi một mình một ngựa đầu tư với tỷ lệ cao cho việc nội địa hóa. “Tôi sản xuất 40 loại xe, loại 40% nội địa hóa chỉ ở 1 – 2 model. Tôi đặt ra chương trình nội địa hóa theo cách mời kỹ sư Nhật thiết kế rồi chuyển giao, mời kỹ sư Thụy Ðiển hiện đại hóa xưởng lắp ráp. Ðây là bước khởi đầu cho nội địa hóa mạnh, tiến tới sản xuất hàng loạt. Doanh nghiệp Việt Nam đến thời điểm này thật sự cũng chưa nội địa hóa mạnh. Chỉ có tôi là “thằng dở hơi” mới nội địa hóa nhiều, mới đầu tư từ khâu thiết kế”, ông Huyên nói và tiếp tục say sưa với kế hoạch vực dậy dự án trong suốt gần 2 tiếng đồng hồ.

Những chiếc xe chung số phận chưa biết bao giờ mới hoàn thiện của Công ty Vinaxuki.

Ông Huyên thừa nhận, dù đã được cảnh báo khi bắt tay vào làm rằng, chế tạo ô tô con là cuộc chơi vốn không dành cho kẻ ít tiền, dù tại thời điểm bắt đầu dự án ông Huyên vẫn là một đại gia đúng nghĩa, bản thân ông cũng toát mồ hôi khi phải chi rất nhiều tiền để đầu tư. “Tôi đầu tư 22 máy làm khuôn. Có máy mua của Mitshubishi mua của Nhật lên tới 17 tỉ đồng, đủ để xây một nhà máy lắp ráp xe máy. Những con robot để cắt lade mua ở Thụy Ðiển tới hơn 300.000 đô la. Ðầu tư nhiều tiền như vậy đáng lẽ nhà nước phải hỗ trợ khuyến khích nhưng trong chiến lược phát triển ngành ô tô Việt Nam hiện nay, sản xuất ô tô con không được đưa vào danh mục cơ khí trọng điểm nên doanh nghiệp rất thiệt thòi”, ông Huyên kể.

Những ngày này, khi lời kêu cứu của “ông già mê chế tạo ô tô” xem chừng chưa có lời giải, chưa có lời hồi đáp, ông Huyên vẫn lủi thủi một mình trong khu nhà máy sản xuất ôtô con đóng cửa từ năm 2013. Nhà cửa bán hết để trả nợ, dù phải tá túc trong nhà khách của công ty nhưng ông chủ của thương hiệu Vinaxuki vang bóng một thời vẫn khát khao, tìm mọi cách vực dậy “đứa con đầu tiên” và tiếp tục thực hiện “giấc mơ ô tô Việt” còn dang dở... Nhưng ai cũng có cái lý lẽ của mình, thị trường vốn dĩ vẫn khắc nghiệt với quy luật của nó: Không theo kịp thì sẽ bị đào thải.

Năm 2015 ông Huyên đem tới triển lãm  giới thiệu những chiếc ô tô 4 chỗ với thương hiệu VG (Vietnam Graceful- Duyên dáng Việt Nam) có động cơ 1.5 L nhập từ hãng Mitsubishi (Nhật Bản), dung tích bình xăng 45 lít. Toàn bộ khung xe có chất liệu thép, độ bền cao do Vinaxuki sản xuất với tỉ lệ nội địa hóa đạt 50%. Giá bán dự kiến 350 triệu đồng (số sàn) và 390 triệu đồng (số tự động). Bên cạnh đó, Vinaxuki còn có dòng xe 4 chỗ VG 1.0 với giá bán 200 triệu đồng.

Giá vàng hôm nay 11/10: Quay đầu lao dốc

Giá vàng hôm nay 11/10 quay đầu lao dốc giảm mạnh (Ảnh minh họa)

Cụ thể, giá vàng SJC trên hệ thống của SJC tại TP. HCM sáng nay đã lao dốc giảm mạnh 50 nghìn đồng hai chiều về 35,45-35,70 triệu đồng/lượng. Chênh lệch giữa giá mua vào và bán ra ở mức 250 nghìn đồng.

Giá vàng nhẫn tròn SJC lao dốc giảm mạnh hơn với mức 100 nghìn đồng hai chiều về 34,48-34,83 triệu đồng/lượng. Mức chênh lệch mua, bán loại vàng này được giữ ở mức 350 nghìn đồng.

Tại thị trường Hà Nội, giá vàng SJC cũng giảm mạnh về 35,45-35,72 triệu đồng/lượng.

Tại hệ thống Doji, giá vàng SJC và giá vàng Doji sáng nay giảm nhẹ 20 nghìn đồng hai chiều về 35,60-36,66 triệu đồng/lượng. Chênh lệch giá ở đây được giữ ở mức hẹp 60 nghìn đồng.

Nên đọcGiá vàng hôm nay 11/10: Đột phá lên mốc mới?

Trong khi đó, giá vàng thế giới tại Hồng Kông lúc 8h sáng nay (theo giờ Việt Nam) đã đảo chiều giảm 2,5 USD (0,2%) về 1.256,9-1.257,9 USD/ounce. Mức giá cao nhất ghi nhận kể từ đầu phiên là 1.265,8 USD/ounce.

Trong phiên giao dịch đêm qua theo giờ Việt Nam, giá vàng giao ngay giao dịch trong biên độ hẹp quanh ngưỡng 1.260 USD/ounce và không có đột phá về giá.

Trong khi đó, trên thị trường chứng khoán, các chỉ số chứng khoán Mỹ đề tăng ngoạn mục: Chỉ số công nghiệp Dow Jones tăng 88,55 điểm lên 18.329,04 điểm; chỉ số S&P 500 tăng 9,92 điểm lên 2.163,66 điểm và chỉ số NASDAQ cũng tăng 36,27 điểm lên 5.328,67 điểm.

Bán nhà ở xã hội phải nộp từ 50-100% tiền sử dụng đất

Đây là một trong những nội dung mới tại Thông tư Thông tư số 139/2016/TT- BTC mà Bộ Tài chính vừa ban hành hướng dẫn miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất; hoàn trả lại hoặc khấu trừ cho chủ đầu tư khi xây dựng nhà ở xã hội và phương pháp xác định tiền sử dụng đất phải nộp khi người mua, thuê mua được phép bán lại nhà ở xã hội.

Thông tư này có hiệu lực từ ngày 15/11/2016.

Theo Thông tư quy định về việc nộp tiền sử dụng đất khi bán lại nhà ở xã hội:

Việc nộp tiền sử dụng đất của người mua, thuê mua nhà ở xã hội khi được phép bán lại nhà ở xã hội sẽ được thực hiện theo quy định tại khoản 4 Điều 19 Nghị định số 100/2015/NĐ-CP.

Trường hợp bán nhà ở xã hội là căn hộ nhà chung cư thì người bán phải nộp cho ngân sách nhà nước 50% tiền sử dụng đất được phân bổ cho căn hộ đó.

Trường hợp bán nhà ở xã hội là nhà ở thấp tầng liền kề phải nộp 100% tiền sử dụng đất.

Dự án nào sẽ được miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất?

Bên cạnh quy định về nộp tiền sử dụng đất khi bán lại nhà ở xã hội, Thông tư 139 của Bộ Tài chính cũng quy định việc miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đối với dự án xây dựng nhà ở xã hội không sử dụng nguồn vốn ngân sách Nhà nước.

Theo đó, sẽ miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đối với toàn bộ diện tích đất đã được Nhà nước giao, cho thuê để đầu tư xây dựng nhà ở xã hội, bao gồm cả quỹ đất để đầu tư xây dựng công trình kinh doanh thương mại đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt trong phạm vi dự án xây dựng nhà ở xã hội.

Đồng thời miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đối với toàn bộ diện tích đất để đầu tư xây dựng nhà ở xã hội sử dụng quỹ đất 20% của các dự án phát triển nhà ở thương mại, dự án đầu tư phát triển đô thị theo quy định của pháp luật về nhà ở, bao gồm cả phần diện tích đất 20% để đầu tư xây dựng công trình kinh doanh thương mại được cấp có thẩm quyền phê duyệt trong phạm vi dự án xây dựng nhà ở xã hội.

10 triệu tỷ đồng tài sản công: Quản thế nào?

Minh họa: Khều.

Theo nghiên cứu của các tổ chức quốc tế (như Ngân hàng Thế giới - WB), trị giá tài sản công của mỗi quốc gia thường bằng 4 lần GDP nước đó. Ở Việt Nam, tổng trị giá tài sản công còn có thể lớn hơn nhiều, do ngoài tài sản các cơ quan nhà nước nắm giữ, còn một lượng lớn tài sản công ở các doanh nghiệp nhà nước; và tài sản nhà nước được định nghĩa rộng hơn nhiều nước trên thế giới.

Loay hoay quản lý công sản

Tuy số lượng tài sản công rất lớn, nhưng Luật Quản lý, sử dụng tài sản nhà nước 2008, mới đưa vào quản lý 4 loại tài sản gồm: Trụ sở và tài sản trên đất; quyền sử dụng đất của các cơ quan, đơn vị; máy móc, phương tiện vận tải, trang thiết bị làm việc; các tài sản khác do pháp luật quy định. Trị giá tài sản thuộc 4 nhóm này khoảng 1,04 triệu tỷ đồng (gần 50 tỷ USD).

Theo Bộ Tài chính, số tài sản này mới là một phần rất nhỏ trong tổng tài sản công, còn nhiều tài sản khác cũng được xem là tài sản công cần đưa vào quản lý, như: Các công trình cấp nước sạch (tổng trị giá hơn 20.000 tỷ đồng); Hệ thống đường bộ (hơn 39.000 tuyến đường, tổng trị giá hơn 1,83 triệu tỷ đồng); Các nguồn tài nguyên thiên nhiên, mỏ quặng… những tài sản này lâu nay ít được quan tâm, quản lý. Bộ Tài chính ước tính tổng số tài sản công phải lên tới 10 triệu tỷ đồng. Đây là nguồn lực quan trọng, bền vững cần được khai thác hiệu quả để phát triển kinh tế - xã hội.

Do luật hiện nay chưa bao quát hết số lượng tài sản công cần được phân định, quản lý, dẫn tới quy định còn nhiều bất cập, thiếu chặt chẽ, thất thoát, lãng phí, tham nhũng… Điển hình như xe công, hiện cả nước có hơn 37.000 xe công, sau khi Bộ Tài chính tổng hợp, rà soát, số xe dôi dư lên tới khoảng 7.000 xe. Số xe công dôi dư này Bộ Tài chính dự kiến sẽ thu hồi về để điều chuyển cho đơn vị còn thiếu, số xe quá hạn sử dụng sẽ được bán thanh lý.

Ngoài ra, với hơn 155.000 cơ sở nhà đất thuộc cơ quan, doanh nghiệp nhà nước, có không ít bị sử dụng sai mục đích. Điển hình như mới đây Tổng Cty Đường sắt Việt Nam bị phát hiện định bán rẻ 2 lô “đất vàng” tại số 80 Lý Thường Kiệt và 22 Phan Bội Châu (quận Hoàn Kiếm, Hà Nội). Tổng công ty này dùng đất thuộc sở hữu nhà nước để góp vốn kinh doanh, sau đó doanh nghiệp báo cáo thua lỗ và tìm cách để bán thanh lý nhằm rút vốn. Qua hình thức này, đất “vàng” của nhà nước sẽ bị “phù phép” để chuyển cho tư nhân với giá rẻ. Rất may sự việc đã bị cơ quan chức năng phát hiện và ngăn chặn kịp thời.

Vấn đề đầu tư, mua sắm tài sản công cũng còn nhiều việc phải bàn. Như với mua sắm ô tô công, để ngăn chặn tình trạng mua xe công vượt định mức, tiêu chuẩn gây lãng phí ngân sách, Chính phủ đã yêu cầu Bộ Tài chính mua sắm ô tô công tập trung cấp Quốc gia từ năm 2016. Tuy nhiên, sau hơn nửa năm chuẩn bị, tới tháng 7 vừa qua, Bộ Tài chính đã phải xin Thủ tướng hoãn thực hiện, do chưa xác định được nhu cầu mua ô tô công cả nước, vì một số đơn vị chậm báo cáo. Với các tài sản nhà nước khác, việc mua sắm tập trung cấp quốc gia tới nay cũng chưa thực hiện được.

Xe công bị sử dụng làm xe đưa dâu. Ảnh: Hồng Vĩnh.

Chuyển từ miễn phí sang cho thuê

Hiện Bộ Tài chính đã xây dựng Dự thảo Luật Quản lý, sử dụng tài sản nhà nước (sửa đổi) nhằm: Khắc phục những tồn tại, hạn chế của luật hiện hành; Bảo đảm việc đầu tư, mua sắm, quản lý, sử dụng và khai thác tài sản công hiệu quả, tiết kiệm, chống thất thoát, lãng phí, tham nhũng; Đáp ứng yêu cầu mới về khai thác nguồn lực từ tài sản công cho phát triển đất nước (điều chưa được chú trọng).

Ông Trần Đức Thắng, Cục trưởng Cục Quản lý Công sản (Bộ Tài chính) cho biết, sửa luật hiện hành nhằm tạo khuôn khổ pháp lý rõ ràng, đầy đủ. Qua đó khắc phục hạn chế nổi cộm trong quản lý và sử dụng tài sản công, như: Phân tán, thiếu thống nhất, phạm vi quản lý hạn hẹp…, dẫn tới việc quản lý lỏng lẻo, tùy tiện, sử dụng lãng phí, thất thoát, không đúng mục đích, đối tượng. Luật mới đảm bảo tích hợp tổng tài sản quốc gia để khai thác hiệu quả nhất, vì muốn quản lý được phải biết nó thế nào, hiện trạng ra sao. Như với xe công, sau thời gian rà soát, sắp xếp và cập nhật lên hệ thống cơ sở dữ liệu tài sản nhà nước, nay Bộ Tài chính có thể biết chính xác cả nước có bao nhiêu xe công, đang ở đâu, biển số thế nào; biết chính xác bao nhiêu nhà thuộc sở hữu nhà nước, được xây ra sao, hao mòn thế nào…

Do nhiều thay đổi lớn, Luật Quản lý, sử dụng tài sản nhà nước hiện hành chỉ có 39 điều, nhưng dự thảo luật mới sửa đổi đã lên tới 137 điều, 10 chương. “Luật hiện hành quản lý số lượng tài sản công rất hạn hẹp, số thu ngân sách nhà nước từ tài sản công cho thuê hằng năm mới gần 100.000 tỷ đồng. Nếu luật mới được thông qua và nghiêm túc triển khai, số ngân sách thu được từ khai thác tài sản công sẽ lớn hơn rất nhiều”, ông Thắng nói.

Dự thảo luật sửa đổi lần này còn một số điểm mới như, chuyển từ giao đất công cho các đơn vị, tổ chức xã hội nghề nghiệp sử dụng, sẽ chuyển sang cho thuê. Bổ sung quy định, cho phép các cơ quan có thể tự vận hành hoặc thuê đơn vị dịch vụ để vận hành, khai thác tài sản công, như thuê đơn vị cung cấp dịch vụ điện, nước, bảo vệ. Luật mới cũng quy định rõ ràng về quản lý, sử dụng tài sản kết cấu hạ tầng, tài sản công tại doanh nghiệp; quản lý và khai thác nguồn lực tài chính từ đất đai…

Theo ông Thắng, thực thi luật hiện hành có nơi, có lúc chưa nghiêm, đặc biệt về chế độ, định mức, định lượng sử dụng tài sản công, do quy định xử lý vi phạm chưa đủ và chưa nghiêm. Vì vậy, dự thảo luật sửa đổi lần này phần xử lý vi phạm rất được ưu tiên và chặt chẽ hơn. Người vi phạm về quản lý, sử dụng tài sản công nếu gây thiệt hại phải bồi hoàn toàn bộ, sau đó có thể xử phạt hành chính, kỷ luật hoặc hình sự.

Dự thảo Luật Quản lý, sử dụng tài sản nhà nước (sửa đổi) đã được xây dựng từ năm 2013, dự kiến trình Quốc hội cho ý kiến trong kỳ họp tháng 10 năm nay, và sẽ thông qua vào kỳ họp tháng 5/2017, có hiệu lực từ 1/1/2018. Theo Bộ Tài chính, luật hiện hành chủ yếu quản lý tài sản công theo đúng tiêu chuẩn, định mức, còn luật mới coi tài sản công là nguồn lực quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội.

Chính sách hỗ trợ người dân mua nhà ở XH đang gặp khó

Rất có thể, thêm một lần chính sách hỗ trợ người dân mua nhà ở xã hội bị đổ bể. Ảnh minh họa

Không bố trí được nguồn vốn

Dù kết quả gói hỗ trợ tín dụng 30.000 tỉ đồng cho người nghèo, người thu nhập thấp mua nhà không mấy lạc quan nhưng khi gói hỗ trợ này kết thúc, không ít người lo lắng bởi giấc mơ sở hữu nhà tiếp tục trở nên xa vời. Tuy nhiên, một tin mừng đến với người dân khi ngay lập tức có Quyết định 1013/2016 của Chính phủ về mức lãi suất cho vay ưu đãi nhà ở xã hội là 4,8%/năm tại Ngân hàng Chính sách xã hội. 

Theo đó, người thu nhập thấp, sĩ quan, hạ sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp; cán bộ, công chức, viên chức… mua nhà ở xã hội tại ngân hàng này sẽ chỉ phải chịu mức lãi suất 4,8%/năm. Quyết định này áp dụng cho tất cả các khoản vay còn dư nợ trong năm 2016 và có hiệu lực đến hết ngày 31.12.2016. Nhưng niềm vui chẳng tày gang, chính sách này ra đời đã 4 tháng nhưng cho đến nay vẫn chưa biết nguồn vốn để thực hiện chương trình này sẽ lấy từ đâu. Trong khi đó, ngày 31.12.2016 chính sách này sẽ hết hiệu lực.

Trao đổi với báo điện tử Một Thế Giới, ông Nguyễn Văn Đực, Phó giám đốc Công ty Bất động sản Đất Lành nhận định đây là vấn đề khó khăn và nguồn vốn từ đâu để thực hiện rất khó trả lời. Trong khi chỉ còn 3 tháng nữa là kết thúc chương trình, chính sách sẽ không đi vào thực tiễn.

Theo ông Đực, trước đây nhiều người dân và doanh nghiệp đã đánh cược theo gói 30.000 tỉ đồng, giờ lại thấp thỏm chờ đợi để vay vốn với lãi suất ưu đãi 4,8% khiến cho người dân không có nhà, các dự án bị dang dở.

“Người dân có khó khăn của người dân, doanh nghiệp có cái khó của doanh nghiệp. Trước mắt là doanh nghiệp không bán được hàng, những dự án nhà ở xã hội sau này sẽ không còn người mua bởi những ưu đãi đó không còn. Nhiều dự án đang thi công dở dang mà doanh nghiệp không bán được thì dễ “chết”, có thể gây hoảng loạn cho thị trường bất động sản” – ông Đực nói.

Trong cuộc họp vào tháng 7 vừa rồi, chính Bộ Xây dựng cũng cho rằng việc bố trí nguồn vốn đầu tư công để cấp bù lãi suất ưu đãi vay mua nhà ở xã hội không nằm trong quyết định của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội và Thủ tướng về tiêu chí cũng như hạn mức cấp. 

Đồng thời, ngân sách nhà nước hiện không đủ khả năng cân đối nên đề nghị Chính phủ giao việc lo nguồn vốn ngoài ngân sách thực hiện chương trình cho Bộ Xây dựng và Ngân hàng Chính sách xã hội. Do đó, nguồn vốn cho chương trình này cũng không biết lấy từ đâu.

Còn Bộ Kế hoạch và Đầu tư có văn bản số 3923/BKHĐT-KCHTĐT ngày 23.5.2016 nêu lý do "Ngân sách nhà nước dành cho đầu tư phát triển còn khó khăn, nhu cầu chi thường xuyên lớn”. Do vậy, Bộ Kế hoạch và Đầu tư kiến nghị Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Xây dựng phối hợp với Ngân hàng Chính sách xã hội và các cơ quan có liên quan huy động các nguồn vốn khác ngoài ngân sách nhà nước để thực hiện chính sách hỗ trợ nhà ở xã hội.

Không có vốn phải hỗ trợ chính sách

Theo ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội BĐS TP.HCM (HoREA), hiện nay, việc triển khai thực hiện chính sách nhà ở xã hội đang bị ách tắc trên thực tế do chưa bố trí được nguồn vốn từ ngân sách do đang có những ý kiến khác nhau giữa các bộ, ngành.

Do vậy, ông Châu đề xuất phương án Chính phủ cần giao cho Bộ Kế hoạch và Đầu tư chủ trì xem xét bố trí khoảng từ 500 - 1.000 tỉ đồng từ nguồn vốn ngân sách trong năm 2016 để Ngân hàng Nhà nước có căn cứ tái cấp vốn và cấp bù lãi suất nhằm thực hiện chính sách nhà ở xã hội.

Còn ông Nguyễn Văn Đực cho rằng Nhà nước phải giúp doanh nghiệp làm nhà ở xã hội theo phương thức thương mại. Nhà nước không có tiền thì phải có biện pháp hành chính. Nếu không thì người dân không có nhà, doanh nghiệp muốn làm nhà giá rẻ cũng không được.

Ông Đực đề xuất, có thể cho làm nhà 20-25m2 thay vì 40m2 để người dân mua nhà dễ dàng hơn. Thay vì mua nhà 40m2 được lãi suất thấp thì mua 20-30m2 lãi suất cao cũng được. Chứ mua nhà diện tích cao thì dù lãi suất thấp thì người dân cũng không mua được. 

“Cần phải có một lối ra cho người thu nhập thấp. Việc hỗ trợ lãi suất 4,8% rất khó thực hiện, Nhà nước cũng đóng cửa về thủ tục làm nhà diện tích nhỏ thì người dân khó có thể có nhà. Nếu không hỗ trợ được bằng tài chính thì phải hỗ trợ bằng chính sách để tạo thuận lợi cho các doanh nghiệp cũng như người dân” – ông Đực nhấn mạnh. 

Như vậy, nếu không nhanh chóng bố trí nguồn vốn thì chính sách này xem như đổ bể, giấc mơ sở hữu nhà càng trở nên xa vời đối với người dân.

500 triệu USD bồi thường của Formosa được chi trả ra sao?

Ngư dân bị ảnh hưởng nặng nề bởi vụ cá chết hàng loạt ở biển miền Trung do Formosa gây ra - Ảnh: Hoàng Phúc

Bộ Tài chính vừa có công văn hướng dẫn UBND 4 tỉnh miền Trung việc quản lý, sử dụng, báo cáo và quyết toán kinh phí bồi thường thiệt hại do sự cố môi trường biển theo Quyết định số 1880 ngày 29-9 của Thủ tướng Chính phủ. Nguồn kinh phí bồi thường thiệt hại do sự cố môi trường biển được sử dụng từ khoản tiền Công ty TNHH Gang Thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh bồi thường, trị giá 500 triệu USD.

Phương án quyết toán được thực hiện theo trình tự như sau: Trên cơ sở báo cáo của UBND cấp xã về đối tượng và thiệt hại đã được kiểm tra, thẩm định, UBND cấp huyện thực hiện thẩm định, phê duyệt đối tượng và kinh phí bồi thường thiệt hại với danh sách chi tiết kèm theo, tổng hợp gửi UBND tỉnh. Cấp tỉnh có trách nhiệm phối hợp với các cơ quan liên quan kiểm tra, rà soát, thẩm định và phê duyệt danh sách báo cáo Bộ Tài chính và Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (NN-PTNT).

Căn cứ ý kiến thẩm định của Bộ NN-PTNT, Bộ Tài chính tổng hợp trình Thủ tướng Chính phủ phương án phân bổ kinh phí bồi thường thiệt hại về sự cố môi trường biển cho từng địa phương để triển khai thực hiện. Trong khi chờ địa phương báo cáo, Bộ Tài chính trình Thủ tướng tạm cấp kinh phí cho các địa phương để thực hiện chi trả.

Về quy trình tiếp nhận bồi thường, Kho bạc Nhà nước sẽ hướng dẫn chi tiết Kho bạc Nhà nước các tỉnh Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị và Thừa Thiên - Huế tổ chức thực hiện. Việc chi trả kinh phí bồi thường thiệt hại cho người dân được thực hiện bằng hình thức chuyển khoản trong trường hợp cá nhân có tài khoản, hoặc thanh toán bằng tiền mặt. Khi thanh toán chi trả phải lập bảng kê có ký nhận của đối tượng được nhận tiền.

Bộ Tài chính lưu ý riêng đối với 3 đối tượng gồm khai thác thủy sản trên tàu có công suất máy chính từ 90 CV trở lên, nuôi trồng thủy sản (thủy sản chết) và sản xuất muối, thu nhập bị mất của người lao động làm thuê được tính chung trong định mức bồi thường thiệt hại của chủ tàu hoặc chủ cơ sở nuôi trồng thủy sản, sản xuất muối.

UBND các tỉnh có trách nhiệm hướng dẫn các chủ tàu hoặc chủ cơ sở nuôi trồng thủy sản, sản xuất muối thống kê danh sách như lao động làm thuê trên tàu, trong cơ sở sản xuất và mức bồi thường đối với mỗi lao động cho phù hợp, đảm bảo đồng thuận, có xác nhận của từng người lao động. Trên cơ sở đó thực hiện cấp 100% số tiền bồi thường thiệt hại cho chủ tàu, chủ cơ sở nuôi trồng thủy sản, sản xuất muối để cấp cho từng người lao động theo danh sách đã thống kê.

Bộ Tài chính yêu cầu UBND các xã có trách nhiệm công khai danh sách đối tượng được bồi thường, mức thiệt hại và kinh phí bồi thường thiệt hại cho từng đối tượng sau khi UBND cấp xã nhận được Quyết định phê duyệt của UBND cấp huyện trên trên các phương tiện thông tin đại chúng và niêm yết tại trụ sở UBND xã, phường, thị trấn. Có 2 nội dung phải công khai gồm danh sách đối tượng nhận bồi thường (thực hiện trước khi chi trả bồi thường từ 3-5 ngày) và kết quả chi trả tiền bồi thường thiệt hại cho các đối tượng (thực hiện công khai trong thời gian ít nhất là 30 ngày).

Quy định này nhằm đảm bảo việc chi trả trực tiếp đến người dân bị thiệt hại, kịp thời, đúng đối tượng, không để xảy ra tiêu cực.

Cẩn trọng với đa cấp online

Người chơi dùng VNĐ mua Bitcoin (BTC - loại tiền tệ kỹ thuật số được trao đổi qua internet) rồi gửi cho chủ sàn thông qua một website của nước ngoài với lãi suất 1,5%-4% BTC/ngày và được chi trả hằng ngày. Một phụ nữ tên Hồng gợi ý như vậy để thu hút người chơi tiền gửi qua website.

Theo người này, sàn bitinet.net vừa kích hoạt kênh tiền gửi BTC tại Việt Nam, Singapore, Malaysia, Thái Lan, Campuchia cách đây 1 tuần. Sau đó, chủ sàn - tập đoàn Bitinet có trụ sở ở Anh - sẽ mở rộng sân chơi đến 63 quốc gia. Do đó, người chơi có thể giao dịch BTC với cộng đồng quốc tế.

Mù mờ phương thức ủy thác

Bà Hồng cho biết: “Đây là hình thức ủy thác đầu tư cho Bitinet kinh doanh điện năng ở châu Á. Theo đó, người chơi có thể tham gia gói từ 0,1-10 BTC và 1 BTC hiện có giá trị chuyển đổi 14 triệu đồng. Ví dụ, với gói 6,1 BTC (khoảng 83 triệu đồng), người chơi nhận được 4% lãi suất/ngày. Như vậy, trong 25 ngày đầu, người chơi sẽ nhận đủ vốn, 10 ngày tiếp theo nhận 50% tiền lãi; các ngày còn lại tiếp tục nhận lãi cho đến hết 50 ngày là kết thúc một chu kỳ; tính ra, lãi suất lên tới 200%.

Trong khoảng thời gian này, người chơi không được rút hết tiền lãi mà phải tái đầu tư 50% số lãi đã nhận. Như vậy, trong chu kỳ thứ nhất, người chơi đã thu hồi vốn và nếu cất giữ thì trong chu kỳ tiếp theo, nhà đầu tư sẽ chơi với số vốn là 100% tiền lãi, trong đó 50% là vốn mới, phần còn lại là khoản tái đầu tư”.

Sàn bitinet.net đang thu hút nhiều người chơi

“Vậy tiền đâu Bitinet trả lãi, nhà đầu tư mua BTC ở đâu?” - tôi hỏi và được ông Minh, người đi cùng bà Hồng, tải về điện thoại của tôi phần mềm Blockchain, được gọi là ví BTC. Sau đó, ông hướng dẫn tôi cài bảo mật 8 lớp ví BTC để an toàn khi chuyển - nhận tiền, thông tin từ chủ sàn gửi về điện thoại. “Còn BTC thì người chơi mua bằng VNĐ tại địa chỉ tienaovn.com, santienao.com hoặc gửi đường link ví BTC để tôi bán cho và chỉ nhận tiền sau khi người chơi nhận được BTC.

Như thế, người chơi sẽ yên tâm hơn khi mua qua mạng” - ông Minh thuyết phục. “Tiếp đến, nhà đầu tư cung cấp CMND, địa chỉ mail để chủ sàn cấp số tài khoản (ID) giao dịch, rồi chuyển BTC từ ví BTC của mình vào tổng Blockchain của Bitinet là xong. Riêng nguồn tiền để trả lãi thì tập đoàn Bitinet lấy từ lợi nhuận mua - bán BTC, kinh doanh điện năng” - bà Hồng bổ sung.

Chủ sàn không rõ ràng

Thấy tôi thắc mắc cách thức chuyển BTC sang VNĐ và việc muốn rút vốn trước hạn, bà Hồng giải thích: “Giả sử chơi 10 BTC, chủ sàn trả lãi suất 4%/ngày nhưng mới được 10 ngày, anh muốn rút vốn, tính ra anh chỉ mới nhận 40% vốn đầu tư. Vì thế, việc rút vốn chỉ có thể diễn ra khi anh thu hồi đủ vốn. Lúc đó, nếu anh muốn bán BTC thì tôi sẽ mua theo giá của thị trường”.

Khi tôi đặt ra tình huống người chơi không nhận được vốn và lãi thì ai sẽ chịu trách nhiệm, bà Hồng cố thuyết phục: “Ngày 25-10 sẽ có 5 người của Bitinet đến Việt Nam tiếp xúc các nhà đầu tư. Những đại diện này sẽ cam kết bồi thường 100% vốn gốc nếu từ nay đến cuối năm 2016, sân chơi Bitinet.net có trục trặc. Để tạo niềm tin, bọn tôi sẽ tạm ứng cho anh 10% vốn gốc vì đây là số tiền hoa hồng mà chúng tôi sẽ nhận được. Còn mọi giao dịch không có chứng từ gì hết ”. Ngay sau đó, ông Minh và bà Hồng mở điện thoại cho tôi xem họ đã chơi và nhận lãi hằng ngày từ sàn Bitinet.net.

Theo bà Hồng, trong 3 tháng đầu tiên, chủ sàn tập trung khai thác thị trường và bà là một những người tìm kiếm người chơi, phát triển hệ thống. “Do đó, nhà đầu tư nên tham gia từ đầu vì nếu trong vài tháng tới, bitinet.net rút khỏi Việt Nam thì đã thu hồi vốn” - bà Hồng nói.

Thế nhưng, nhiều nhà đầu tư tài chính từng trải cảnh báo loại hình ủy thác đầu tư tiền gửi nêu trên có dấu hiệu bất thường. Gần đây, nhiều người từ Hà Nội kéo vào TP HCM chiêu dụ người chơi ủy thác đầu tư BTC qua sàn nước ngoài nhưng không ai xác minh được danh tính, năng lực tài chính của chủ sàn.

Truy cập sàn bitinet.net, chúng tôi cũng không tìm thấy thông tin nào thể hiện yếu tố pháp lý, lợi nhuận của chủ sàn ngoài một số thông tin giới thiệu chức năng kinh doanh điện, mua - bán BTC...

Không được pháp luật bảo vệ

Ngân hàng Nhà nước cho biết BTC không phải là tiền tệ, không phải là phương tiện thanh toán hợp pháp; ẩn chứa nhiều nguy cơ gây thiệt hại cho người đầu tư, trở thành công cụ cho tội phạm như rửa tiền, buôn bán ma túy, trốn thuế, giao dịch, thanh toán tài sản phi pháp... Bộ Công Thương cũng xác định BTC không phải là 1 loại hàng hóa do bộ này quản lý.

Theo TS Bùi Quang Tín (Trường ĐH Ngân hàng TP HCM), loại hình ủy thác đầu tư BTC là hình thức kinh doanh đa cấp trái pháp luật vì đây là tiền ảo nên xảy ra tranh chấp thì không có cơ sở pháp lý để phân xử. Vấn đề nguy hiểm lớn nhất là sau khi đã gửi BTC cho chủ sàn, người chơi vài lần được trả lãi đúng thời hạn. Khi thấy có lãi nhiều, người chơi tiếp tục vay mượn hay bán tài sản để mua - gửi thêm BTC nhằm kiếm lợi nhuận nhiều hơn. Khi sàn xảy ra sự cố, chỉ có người chơi lãnh hậu quả vì không được pháp luật bảo vệ.

Đánh sập website khi người chơi giảm Cục Cảnh sát Phòng chống tội phạm công nghệ cao (C50), công an tỉnh Phú Thọ, Quảng Ninh và TP HCM cùng cơ quan chức năng vừa phá chuyên án website huy động vốn theo mô hình đa cấp vào ngày 3-10. Theo C50, Trần Văn Hạnh (SN 1988) và Phạm Văn Trường (SN 1987) khai nhận lập trang web www.gold889.com để thu hút người gửi tiền. Theo đó, người chơi sẽ chi 150.000 đồng để mua mã PIN của trang web và khi chuyển 2,6 triệu đồng, họ sẽ nhận về 4 triệu đồng sau 9 ngày tham gia. Hạnh và Trường thừa nhận sẽ chủ động đánh sập trang web khi người chơi giảm, không còn đủ tiền để chi trả như đã hứa hẹn. Mới hoạt động được một tháng nhưng trang web này đã huy động hơn 10 tỉ đồng, chiếm đoạt gần 3 tỉ đồng của nhiều người chơi.